Bigarren bideoa Jesus Yanizen hitzaldiarena da, Animalia Ekoizpeneko katedraduna Zaragozako Unibertsitatean; irakasle eta ikertzaile dihardu Huescako Goi Eskola Politeknikoan. Haren espezialitatea da animalia ugalketa, eta joan deneko hamar urtean espermatologian eta intseminazio artifizialean espezializatu da.
Datozen asteetan argitaratuko ditugu azaroaren 18ko jardunaldian izandako hitzaldien bideoak erle beltz iberikoaren gainean.
Melanie Parejorenarekin hasiko gara, UPV/EHUko Genomic Resources Groupeko doktoratu ondoko ikertzailea. Erle eztigileen populazio genomikoaren azterketan espezializatu da 2014an doktoretza hasi zuenetik.
Iberiar arrazako erle beltzaren (Apis mellifera iberiensis) aitorpen ofiziala lortzeko bidean, ERBELek bultzatuta, Espainiako Estatuko erle hazleen elkarteen konfederazio bat sortzeko asmoarekin, lantalde bat sortu da.
Hona hemen aurkezpen dokumentua:
Gero eta kontsumitzaile gehiago daude kontzientziatuta erle produktu osasungarriek eta kimikorik gabekoek dakartzaten onurekin; horrek animatu egin ditu erlezainak eta ikerleak alternatiba bat bilatzera barroosiaren aurkako tratamendu kimiko konbentzionalei, horrelako tratamenduek arriskuan jar ditzaketelako erlauntzaren “fruituak”. Joera hori nabaria da joan deneko hamar urtean, eta ikerketak estimulatu ditu, ideia desberdinen eta ikuspegi praktikoen garapenarekin lagunduta, bai erlezaintzaren gestio komertzialaren eta bai ikerkuntzaren alorrean. Horren ondorioz, akaroa borrokatzeko metodo bioteknikoen hedapena nagusitu da erlezaintzaren agendan. Aukera posibleetatik, badirudi umealdia eteteko metodoek dutela ahalmenik handiena erlezaintzaren zereginetan barneratzeko; batik bat, erreginaren kaiolatzeak (Uzunov et al., 2023). Metodoaren praktikotasunagatik eta erraztasunagatik izan du arrakasta zaleetan, erlezain txikietan eta tamaina komertzialeko operadoreetan. Gainera, ikerketa egin berriek erakutsi dute erregina kaiolatu eta azido oxalikoa edo timola umerik gabe dagoela aplikatuta tratamendu konbentzionalen eraginkortasuna berdintzen dela, baita akarizida “gogor” esaten zaien horiena ere (Büchler et al., 2020; Giacomelli et al., 2016).
Azaroaren 18an izango da aurten erleen genetika eta hautespen jardunaldia. Lehenengoz ez dugu Zaldibiako egoitzan egingo, Araban baizik, Salburuko Ataria eraikinean (Gasteiz). Jardunaldia monografiko bat izango da erle beltz iberikoaren gainekoa. Bloke zientifiko bat egongo da, bloke tekniko bat, eta erlezaintzaren sektoreko beste bat. Ekitaldiaren antolatzaileak, ERBELez gain, UPV/EHU eta NEIKER izango dira.
ERBEL-EN hobekuntza programa Apimondian izan da aurten, Txilen, EHUko Andone Estonba kolaboratzailearen eskutik, honako izenburu hau duen posterrarekin: “A genetic improvement program for the native bee of the Iberian Peninsula, A. m. iberiensis” (A. m. iberiensis Iberiar penintsulako erle natiboaren hobekuntza genetikorako programa bat).
ECOAPI proiektuaren aurkezpena Melanie Parejoren (UPV/EHU) eskutik
ERBELen indar eta erresistentzia handiagoak erakusten dituzten erleak hautatzen ditugu, ezti errendimendu handiagoa ematen dutenak eta mantsoagoak. Probalekuetan testak egitean, erregina ugaltzaileen errendimendua eta portaera erakusten duten datuak hartzen ditugu, ondoren hautespena egiteko. Testatzaileek jakin dezaten segimenduak behar bezala nola egin jakin dezaten, zenbait bideo ekoitzi ditugu azaltzeko nola egin behar dira errendimendu probak eta nola jaso datuak.
Uztailaren 20 eta 23 bitartean Jakob Wegener izango da hemen, erreginen intseminazio instrumentalean aditua bera. Alemaniako Landerinstitut fur Bienenkunde erle institutuan aritu izan da Wegener lanean, eta nazioarteko aditua da erreginen estalketaren inguruan.