Erlezaintzan, hobekuntza genetikoa egiteko, zientzia erabiltzen da neurri batean, eta pazientzia eta luzera begirako lan handia beste neurri batean. Batzuetan, ordea, erregina bat agertzen da beste gainerako guztien gainetik nabarmentzen dena. Horixe gertatu da, hain zuzen, ERBELen hautespen genetikorako programan.
ERBELeko hazkuntza programaren hainbat atal bertatik bertara ezagutzeko asmoz, Balear Uharteetako Dotze Reines elkarteko kideen bisita izan dugu pasa den asteburuan. Dotze Reines (Associació per la Defensa de l’Abella Autòctona de les Illes Balears), Balearretako lau uharteetako erlezainez osatuta dago, eta haien xedea da bertako erlearen alde aritzea.
Gero eta erlezain gehiagok nahi du bere erleen errendimenduaren eta portaeraren jarraipen zehatza egin, datuak modu antolatuan jaso eta edozein unetan kontsultatzeko xantza izan, datuok galtzeko beldurrik gabe. Horretarako sortu da Erbel Bee Test, Erbel elkarteak garatu aplikazioa.
Aurten ere, bigarren urtez, neguko solasaldiak antolatu ditugu, formatu erlaxatu batean (online) eta esklusiboki ERBELeko bazkideentzat.
ERBELek antolatuta, Erleen Hautespen eta Genetika Jardunaldia egingo dugu 2025eko azaroaren 22an. Aurten ere, Salburuko Ataria eraikina hautatu dugu (Araba), toki bikaina ingurune paregabean. Jardunaldiko gai nagusiak: erleen hautespena, erlamandoek erlauntzan duten zeregina eta liztor asiarra.
Ekainaren 13tik 15era, Umberto Moreno zooteknista kolonbiarra izan dugu ikastaroa ematen intseminazio instrumental aurreratuaren gainean ERBELeko bazkide talde txiki bati. Igandean, berriz, hitzaldia eman zuen erlezaintzako zenbait alderdiri buruz, eta azpimarra jarri zuen umea eta barroa nola kontrolatu.
Erlezaintzako Nazioarteko Biltzarra da Apimondia federazioaren jarduera printzipaletako bat, bi urtean behin antolatzen dena. Aurten, Kopenhagen izango da, irailean, eta 49. aldiz egingo dute. Biltzar horretan, erakusketa zientifikoak izaten dira, bai ahozko formatuan eta bai poster eran, eta espazio bat izaten du, ApiEXPO izenekoa, erlezaintzarekin zerikusia duen guztirako. Kopenhagen elkartuko dira erlezainak, ikertzaileak, material fabrikatzaileak eta ezti banatzaileak, eta hantxe izango da ERBEL ere, azken urteetan garatu duen aplikazioarekin: poster baten bidez azalduko du nola sortu duen datuak biltzeko aplikazioa, hobekuntza programako erreginak testatzeko.
Federazio honek izapideak abiatu ditu abeltzaintzako arraza gisa aitortua izan dadin erle beltz iberiarra (Apis mellifera iberiensis), zeren eta horren mende daude gure ondare genetikoa eta erlezaintza sektorearen etorkizuna.
Bertako erle beltza arriskuan dago kanpoko erle arrazak direla medio; besteak beste, Buckfast (multihibrido komertziala), erle karnikoa (Balkanetako erlea) eta Italiako erlea (Apis mellifera ligustica). Arraza horiek itxurazko abantailak izan ditzaketen arren —hala nola ekoizpen handiagoa eta otzantasuna—, ez daude tokiko ingurunera egokituta, eta, ondorioz, ez dira hain erresistenteak eskualdeko baldintza espezifikoekiko. Hona ekartzen dituztenean, hibridazioak gertatzen dira bertako erle beltzarekin, eta arriskuan jartzen dituzte bertakoaren garbitasun genetikoa eta erresilientzia intrintsekoa.
Mehatxu horri aurre egiteko, ERBEL duela urte batzuetatik ari da erle beltzaren ezaugarri desiratuak indartzeko hautespen genetikoko programa bat garatzen, bere egokitzapen naturalari euts diezaion. Epe luzeko lan horrek erreginen hazkuntza eta hautespen arduratsua eskatzen du, metodo eta teknologia aurreratuak erabiltzea; esaterako, ERBELGEN proiektuan arrakastaz integratu direnak (ikusi artikulua webgune honetan bertan).
Lehengo asteburuan, Espainiako XII. Erlezaintza Kongresua egin dute Zamoran, eta IBERIENSIS federazioak bere burua aurkeztu du poster batekin: IBERIENSIS, Federación de asociaciones de criadores de abeja negra ibérica (IBERIENSIS, erle beltz iberikoaren hazle elkarteen federazioa). Helburua izan da federazioaren helburuak ezagutaraztea bai erlezaintzako sektoreari eta bai komunitate zientifikoari.