berriak

Ezti-erleak (Apis melllifera) ekosistema anitzetan daude, zenbait eboluzio-leinutan eta gutxienez 30 subespezietan banatuta. Europan aniztasun horren zati handi bat dago, eta subespezie endemiko ugari ditu lau leinutan banatuta: Afrikakoa (A), Europa Erdialdeko eta Ekialdekoa (C), Europa Mendebaldeko eta Iparraldekoa (M) eta Ekialde Hurbileko eta Asiako Erdialdekoa (O). Hala ere, giza jarduerak pixkanaka murriztu egin ditu bai Europako ezti-erleen dibertsitate genetikoa eta bai haien lurralde naturala. Hain zuzen ere, erreginen merkataritza eta inportazioa eta distantzia luzeko transhumantzia dela medio, dagoen beldurretako bat zera da, ingurunera egokitutako ezti-erle autoktonoen populazioak murriztu edo galdu egingo direla, autoktonoak ez diren erleengatik ordezkatuak edo hibridazio hutsagatik. Frogatuta dago ingurunera egokituta dauden ezti-erleek irauteko gaitasun handiagoa dutela. Beraz, erleen hazkuntza sustatzea garrantzitsua da erleak epe luzera iraungo badu.

Azaroaren 19an, 20an eta 21ean izango dira aurtengo genetika eta hautespen jardunaldiak. Aurrez aurre izango dira, gainera, elkartearen egoitzan, Zaldibian (Gipuzkoa).

Erle eztigilearen ugaltze estrategia liluragarria da. Kolonia batean, erregina izaten da estalitako eme emankor bakarra, ume guztien sortzailea. Erlekumea botatzeko sasoian, erlauntzeko baldintzak eta erlauntzetik kanpokoak aldekoak direnean, koloniak erregina berriak ekoizten ditu; dozena gutxi batzuek modua emango diote familiari bi, hiru edo gehiagotan zatitzeko.

Erlezaintzak duen arazorik handienetako bat Varroa destructor akaroak eragiten du; hark eta berak transmititzen dituen birusek: erle parasitatuen bizi itxaropena laburtzen dute, kolonia lore bila joateko gaitasuna apaltzen dute, erle-biltzaileen hilkortasuna handitzen dute, eta, horrek guztiak nutrizio estresa sorrarazten dienez, ezin izaten dute erle adindua erle belaunaldi gazte eta ongi elikatu batekin normal ordezkatu; horren ondorioz, erle populazioa apaldu egiten da, eta azken buruan koloniaren kolapsoa gertatzen da.

Apis mellifera espeziearen ugalketa sisteman, arrak edo erlamandoak eremu jakin batzuetan biltzen dira (Erlamandoen Biltzartokiak), eta erle erreginak eremu horietara joaten dira (hegaldi betean) estaliak izatera. Oro har, ez dakigu non egoten diren biltzartoki horiek. Erlauntzetatik hurbil eratu ohi dituzte erlamandoek, eta diote 15.000 ale inguru behar izaten direla haiek egonkortzeko. Erreginek, berriz, beren erlauntzetatik urrun dauden biltzartokiak hautatzen dituzte; horrela, ez dira beren anaiekin gurutzatzen. Erleak estaltzeko mekanismoa, beraz, odolkidetasuna saihesteko eta ugaritasun genetikoa handitzeko diseinatua dago.

Erle langileen eta erlamandoen aurreneko laginak dagoeneko igorri ditugu Eurofins Genomicsera (Danimarkara) analizatuak izan daitezen: 54 lagin langileenak eta 42 erlamandoenak. Langileen kasuan, toraxa erabili da lagin gisa, eta erlamandoen kasuan, antenak.

Hobekuntza Programa batean, ernalketaren kontrola da etaparik garrantzitsuenetako bat. Ganorazko Hazkuntza Programa batek gauza izan behar du balio genetikoetan oinarrituta eta gurasorik onenak hautatuta, amarik onenak dituzten erregina birjinak amarik onenak dituzten erlamandoekin ernalarazteko. ERBELek bi modu ditu ernalketa horiek kontrolatzeko, Intseminazio Instrumentala eta Estalketa Estazioa. Orain berriki, ernalketa naturala berme genetikoz gauzatzeko, ERBELGEN Proiektua jarri dugu martxan.

Hautespen Programaren barruan nahi duguna da bizkortasun eta erresistentzia handieneko erleak hautatzea, ezti ekoizpen altuenekoak hautatzea eta erlerik mantsoenak hautatzea. Horretarako, ERBELeko bazkideek banatutako erreginei testak egiten dizkiegu banku-probetan, erreginen errendimenduen datuak jasotzeko. Datu hauek, Alemaniako LIB institutuan tratatu ondoren (Beebreed), hautespen balioak jasotzen ditugu, eta hauetan oinarrituta egiten da hautespena.